Dit verslag beschrijft de resultaten van de negende audit waaraan de erkende centra voor pediatrische diabetologie (hierna PDC genoemd) hebben deelgenomen. De audit maakte het mogelijk om de gegevens te verzamelen van 3739 patiënten met type 1-diabetes, jonger dan 19 jaar en behandeld in een van de 17 PDC’s. De gegevens hebben betrekking op zorg verleend in 2023. Dit verslag onderzoekt de trends in de zorgkwaliteit en bestudeert de kenmerken van de populatie in de periode 2008-2023.
; Hieronder volgen de belangrijkste resultaten:
; ▪ De incidentie van type 1-diabetes bij jongeren bereikte een piek in 2021 (21,4 per 100.000) en daalde significant in 2023 (14,9 per 100.000). De daling was feller bij meisjes jonger dan 6 jaar terwijl kinderen van 6 tot 10 jaar nog steeds de hoogste cijfers vertonen. Onze gegevens maken het niet mogelijk om de oorzaak van die daling te achterhalen.
; ▪ Het aandeel patiënten dat een screening op retinopathie heeft ondergaan blijft dalen. In 2023 bedroeg dit aandeel 35% in de algemene bevolking en 40% in de doelpopulatie, met grote verschillen tussen centra (van 8% tot 62%).
; ▪ Het globale gemiddelde HbA1c is significant gedaald van 7,8% in 2008 naar 7,5% in 2023; het aandeel patiënten dat < 6,5% behaalde, steeg van 7,6% naar 14,8% en het aandeel dat het streefdoel van < 7% behaalde, steeg van 20% naar 34,6%.
; ▪ De Belgische resultaten in 2023 bevinden zich op het gemiddelde niveau van internationale registers met een duidelijke verbetering ten opzichte van 2008 maar iets lager dan de prestaties in sommige Scandinavische landen, waar de toegang tot geavanceerde technologieën en geïntegreerde zorgprogramma’s verder ontwikkeld is.
; ▪ Het gebruik van glucosemonitoringtechnologie neemt sterk toe: het gebruik van CGM steeg van 17% in 2021 naar 46% in 2023 en FGM bleef stabiel op 47% terwijl de vingerprik daalde tot 4%. Van de patiënten maakt 48% gebruik van de insulinepomp en schema’s met minder dan twee injecties per dag zijn marginaal geworden (< 2%).
; ▪ Geavanceerde glykemische indicatoren vertonen een verbetering: de TIR steeg van 53% in 2021 naar 58% in 2023, de TIH daalde van 5% naar 4% en de TOC steeg van 88% naar 92%.
; ▪ In 2023 heeft 29% van de jongeren met type 1-diabetes overgewicht of obesitas. Zij hebben gemiddeld een kleinere lichaamslengte en een hogere BMI dan de referentiepopulatie, wat hen blootstelt aan een verhoogd risico op cardiovasculaire complicaties.
; ▪ Ongeveer één op de drie jongeren blijft in een situatie van (pre)hypertensie met een progressieve toename van diastolische hypertensie sinds 2008.
; ▪ Het aandeel jongeren met psychosociale stress is sterk gestegen van 27,5% in 2021 naar 40,4% in 2023. Deze stress wordt geassocieerd met een minder goeie glykemische controle en treft vooral adolescenten.
; ▪ Ongelijkheden blijven bestaan naargelang van etnische afkomst, gezinssamenstelling, leeftijd en soort behandeling; kinderen van wie beide ouders niet-Kaukasisch zijn en adolescenten blijven de groepen die het moeilijkst glykemisch te stabiliseren zijn, wat de noodzaak van doelgerichte strategieën onderstreept.
; ▪ De cijfers in verband met acute en chronische complicaties en de niveaus van de cardiovasculaire risicofactoren (behalve BMI en bloeddruk) bleven in de periode 2008-2023 stabiel.
; Ondanks de beperkingen van het cross-sectionele karakter van het onderzoek en de beperkte follow-up, is uit de negende IKEKAD-audit gebleken dat de gunstige evolutie op het vlak van HbA1c, een belangrijke indicator voor de zorgkwaliteit, zich voortzet. Aangezien er sinds 2013 meer gegevens worden verzameld (doordat alle patiënten die in aanmerking komen in de steekproef worden opgenomen in plaats van slechts 50%), zal het ook mogelijk worden het HbA1c-traject van individuele patiënten en de bepalende factoren te analyseren, wat ons meer aanwijzingen zal geven over de factoren waarop men zich moet richten om de zorgkwaliteit bij pediatrische diabetespatiënten te verbeteren.